चौतारी पुस्तक श्रृंखला २५
सम्पादकः शेखर पराजुली र प्रत्यूष वन्त
पहिलो संस्करण २०६२ / सन् २००५
पृष्ठ ४१३ , मूल्य रु. २२५
ISBN 99946-833-0-6
पुस्तक समीक्षा
कान्तिपुर, ८ असोज २०६२, पृ. ६
हिमाल खबरपत्रिका १६-२९ कात्तिक २०६२
घटना र विचार २०६२ भदौ २२, पृ. ४
नेपाल १३ कार्तिक २०६२
नेपालीहरूले रेडियोसँग साक्षात्कार गरेको झण्डै ७५ वर्षपूरा भैसक्यो । रेडियो सुनेका हरेक व्यक्तिसँग यसबारे केही न केही अनुभव हुन सक्छन् , अमिट सम्झना हुन सक्छन् । कसैसँग धेरै होलान, कसैसँग थोरै । कसैले व्यक्त गर्न सक्छन् भने कसैले सक्दैनन् । कुनै कालखण्डमा कुनै भेकमा रहेका व्यक्तिहरूको रेडियोसँगको सम्बन्ध समाजशास्त्रीय हिसाबले समेत महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने सोचेर यो पुस्तक- रेडियोसँग हुर्कदाः तीनपुस्ते नेपालीको अनुभव तयार गरिएको हो ।
यस पुस्तकमा बेग्लाबेग्लै पृष्ठभूमिका ६४ जना व्यक्तिहरूले रेडियोसँग गाँसिएका आफ्ना जीवनका अविस्मरणीय क्षणहरू , सुन्दर र अमिट सम्झनाहरू र तिनले आफ्नो दैनिकीमा पारेको प्रभावलाई संस्मरणात्मक निबन्धमा उनेका छन् । जेठो पुस्ता, मध्यम पुस्ता र कान्छो पुस्ता गरी तीन खण्डमा विभाजित संस्मरणहरूको यो सँगालोले रेडियो श्रवण प्रक्रियाका विभिन्न आयामलाई उतारेको त छँदैछ नै, तत्कालीन समाजको आर्थिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक परिवेशको पनि केही झलक प्रस्तुत गरेको छ । सम्पूर्ण नेपालीको प्रतिनिधित्व गर्न नसके पनि यी निबन्धहरूले तीन पुस्ताको रेडियो अनुभवको स्वाद भने चखाएकै छन् । साथै यसबारे ऐतिहासिक एवं सामाजिक अन्वेषणका लागि धरातल तयार पारिदिएका छन् ।
शेखर पराजुलीले तथ्यांकशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । दलित तथा जनजाति र मिडिया, क्षेत्रीय मिडिया, एफएम रेडियो, प्रेसमा वातावरणीय न्यायका सवाल, रेडियो श्रोता सर्वेक्षणलगायत मिडियाका विभिन्न पक्षबारे उनका विश्लेषात्मक लेखहरु प्रकाशित छन् । उनको सह-सम्पादनमा नेपाली मिडियामा दलित तथा जनजाति (सन् २००१), नेपाली मिडिया सन्दर्भ ग्रन्थ (सन् २००३) र रेडियो नेपालको सामाजिक इतिहास (सन् २००४) प्रकाशित छन् । उनी नेपाली जर्नल रुपान्तरणः समाज अध्ययनका सह-सम्पादक पनि हुन् ।
प्रत्यूष वन्तले इतिहासमा विद्यावारिधि गर्नु भएको छ । नेपाली राष्ट्रियता, गोर्खालीहरुको इतिहास, मिडिया, ब्रिटेन/दक्षिण एसियामा क्षेत्रीय प्राज्ञिक अध्ययन, आदिबारे उनका अनुसन्धनात्मक लेखहरु प्रकाशित छन् । उनको सम्पादन/सह-सम्पादनमा विभिन्न पुस्तकहरु प्रकाशित छन् । तीमध्ये नेपालको सन्दर्भमा समाजशास्त्रीय चिन्तन (सन् २००४) र रेडियो नेपालको सामाजिक इतिहास (सन् २००४) पछिल्ला पुस्तकहरु हुन् । उनी Studies in Nepali History and Society जर्नलका पनि सह-सम्पादक हुन् ।
पुस्तकमा के छ
धन्यवाद
भूमिकाः तीन पुस्ताका तीन थरी श्रोता
सीके लाल
परिचयः रेडियो श्रवणको नेपाली अनुभव
शेखर पराजुली
जेठो पुस्ता
१ . रेडियो घन्कँदाको त्यो साँझ !
कमल दीक्षित
२ . जिन्दगीका धुनहरूमा रेडियो
सत्यमोहन जोशी
३ . पहिलो पटक रेडियो सुन्दा
रमेश विकल
४ . रेडियोसित गाँसिएका ती दिन
मोदनाथ प्रश्रति
५ . पोखरामा रेडियोका सुरु दिनहरू
केशवराज पराजुली
६ . श्रोताको अनुभूति
तेजनाथ घिमिरे
७ . बाबु बाकसानन्द !
हेमराज पहारी
८ . मेरो रेडियो श्रवणको कथा
दुर्गाप्रसाद भण्डारी
९ . रेडियो मेरो सम्झनामा
शिव रेग्मी
१० . रेडियोः मेरो गुरु
सनत रेग्मी
११ . रेडियोले ज्यानै जोगायो
भैरव रिसाल
१२ . कुरौटेनीको कथाः मेरो यात्रा
अभि सुवेदी
१३ . सानोमा सुनेको रेडियोको कथा
खगेन्द्र सङ्ग्रौला
१४ . मेरो स्मृतिको पानामा रेडियो
शिवेन्द्रलाल कर्ण
१५ . आर्श्चर्यको मान्छे
भुवन ढुङ्गाना
१६ लाहुरेदाइको रेडियो, तरुनीका हुल र म फुच्चे
नोवल किशोर र्राई
मध्यम पुस्ता
१७ . रेडियोका गीत र समयको फेर
वसन्त थापा
१८ . मेरो सम्झनामा पहिलो रेडियो
हेमबहादुर बिष्ट
१९ . रेडियोसँग कसरी परिचित भएँ
तुलसी भट्टर्राई
२० . रेडियोसँग चिनजानः ग्रामोफोनदेखि एफएमसम्म
विनय कसजू
२१ . म आनन्दले पुलकित भएँ
गोविन्दराज भट्टराई
२२ . रेडियो नेपालले दिएको पीडा
प्रेम कैदी
२३ . रेडियोसँग भिजेका पलहरू
शम्भुप्रसाद हुमागाईं
२४ . स्मृतिका पानामा रेडियो नेपाल
भाउपन्थी
२५ . रेडियोको सन्दर्भः सम्झना लाहुरे र केनेडीको
तीर्थ श्रेष्ठ
२६ . रेडियोसँग अटुट नाता
कृष्ण धराबासी
२७ . मेरो आपतको साथी
श्यामल
२८ . समाचारको प्रतीक्षामा बसेका क्षणहरू
गोविन्दचन्द्र क्षेत्री
२९ . गीत सङ्गीतसँगको मेरो नाता
प्रमोद प्रधान
३० . मेरो जीवनको परिसरमा रेडियो
सुधा त्रिपाठी
३१ . हजुर्बाको रेडियो र मेरा कविताहरू
केदार शर्मा
३२ . मेरो जापानी रेडियो
विप्लव प्रतीक
३३ . रेडियो नेपालले तानेका मेरा चञ्चल क्षणहरू
सुलोचना मानन्धर
३४ . रेडियोसँगका मेरा नाता सम्बन्धहरू
गोविन्द वर्तमान
३५ . स्मृतिमा रेडियो र म
शशिकला मानन्धर
३६ . रेडियोको कथा
रमण घिमिरे
३७ . जीवन यात्रामा रेडियो
जगन्नाथ अधिकारी
३८ मेरो अतीतमा रेडियो
गुणराज लुइँटेल
३९ . मेरो बौद्धिक ज्ञानको स्रोत रेडियो
चक्रमान विश्वकर्मा
४० . रेडियोसँग चिनापर्ची
झलक सुवेदी
४१ . रेडियोको क्रेज र हाम्रो परिवार
दीपा गौतम
कान्छो पुस्ता
४२ . रेडियो नेपालः गोलार्धका दुई छेउमा
रघु मैनाली
४३ . छापाको सपनाः रेडियोको यात्रा
रवीन्द्र मिश्र
४४ . अमृत फल्ने विषवृक्ष
धीरेन्द्र प्रेमर्षी
४५ . रेडियोः सोखदेखि ' करिअर' सम्म
भगीरथ योगी
४६ . भुजेलको आँगनको कालो बट्टा !
युवराज नयाँघरे
४७ . विदेशमा बस्ने नेपालीहरूका लागि कार्यक्रम
अनिल भट्टराई
४८ . रेडियो सुन्दै तरकारी केलाएका दिनहरू
रमा पराजुली
४९ . मेरो रेडियो अनुभव
राजेन्द्र ज्ञवाली
५० . मेरो बाल्यकालको साथी
बबिता बस्नेत
५१ . रेडियो र हजुर्बा
कमल बस्ताकोटी
५२ . बादेखिको बीबीसी सुन्ने बानी
रमेश पराजुली
५३ म, मेरी आमा र ' नेशनल पानासोनिक' रेडियो
जितेन्द्र साह
५४ किशोर वयको सम्झना
बीना शर्मा
५५ . रेडियो, म र मेरा वरिपरिका कुराहरू
सिर्जना सुब्बा
५६ मलाई ब्युँझाउने रेडियो नेपाल
शरद केसी
५७ . रेडियो सम्भँदा
देवान र्राई
५८ सहरी र्सार्वजनिक वृत्त र रेडियो
भास्कर गौतम
५९ . रेडियोसँग सहयात्रा
देवराज हुमागाईं
६० . सम्झनाको अवशेषमा रेडियो
सुरेश रानाभाट
६१ . एउटा रेडियोको अन्त
कैलाश राई
६२ . रेडियोसँगको सङ्गत
हर्षमान महर्जन
६३ . एकान्तको साथी
कोमल भट्ट
६४ . समय दिने रेडियो
भवसागर घिमिरे ' माइलो'
सन्दर्भ सामग्री
Martin Chautari (MC) began as an informal discussion group in Kathmandu in 1991, allowing development professionals and academics to meet every two weeks to share insights and experiences. Now nationally known for its discussions, Chautari also conducts research focused on governance and democracy, media, education and livelihoods with cross-cutting themes of gender and social inclusion. A rigorous mentoring program of young researchers is in-built into MC’s work. The discussions, research, mentoring, publications and the library form an intrinsic part of MC’s primary objective: strengthening the social contract between state and citizens and expanding and making inclusive the public sphere by promoting informed dialogues and analytically rigorous research.
Briefing Paper No. 8: The Debilitating Dynamics of Nepal's Constituent Assembly (2008-2012) (English ver./Nepali ver.)

SINHAS provides an interdisciplinary forum for original Nepal related research. Read more>>
Media Adhyayan is an annual Nepali language journal dedicated to media studies. Read more>>
Discourses of Awareness: Development, Social Movements and the Practices of Freedom in Nepal;
The Creation of Public Meaning during Nepal’s Democratic Transition’ is a collaborative research project between the School of Oriental and African Studies (SOAS), London and Martin Chautari (MC), Kathmandu. The project is jointly coordinated by Prof. Michael Hutt of SOAS and Dr Pratyoush Onta of MC and is being funded by the British Academy under its International Partnership Scheme for the period March 2010 to March 2013. Read more
Martin Chautari organizes discussions thrice a week.
The library is open to all from Sunday to Friday, 10:30 am to 5:00 pm except for a half-hour tea break between 2:00pm and 2:30pm when the circulation desk will be closed. Read more>>>